,xldfõ lsïf.a wka;¾cd,h mqrd ysÜ jqKq ùäfhdaj''
fl,a,j wඬj,d wuq;=u úÈhlg wdof¾ m%ldY lrmq ,xldfõ fld,af,l=f.a wÆ;au jevla fukak
l%sfidghs,a weianeiafgdaia iqrlaIs;Ndfjka by< ùug fya;=
^2015$12$02 Èk úÿifrys ,f,dalfha oeka mdúÉÑ flfrk weianeiagia fi!LHhg wys;lr keoao@, uefhka m< jQ ,smshg ms<s;=re jYfhka furg weianeiagia l¾udka; wxYh ksfhdackh lrñka m%pdrl wdh;khla úiska úÿir fj; tjk ,o ,smshls&'
weianeiafgdaia hkq fmdf<dfõ ksê wdldrfhka mj;sk wldnksl Lkscuh is,sflaÜ ^SiO4& ;ka;= ^*hsn¾& úfYaIhls'
weianeiafgdaia meyeÈ,s f,i ldKav follg fldgia l< yels w;r m<uq ldKavh ~ia¾fmkaghska~ fyda ~iqÿ~ l%siෛdghs,a weianeiafgdaia h' wfkla ldKavh weï*sfnda,aia yd fl%disfvd,hsÜ fyj;a ~ks,a yd ÿUqre~ weianeiafgdaia .Khg wh;a fõ' fï foj¾.h lsis úgl tl u ksêh ;=< fkd mj;shs'
wo f,dj jgd uq¿ukska u Ndú; jkafka ~ia¾fmkaghska~ fyj;a ~iqÿ~ l%sfidghs,a weianeiafgdaia jk w;r fmr meje;s je/È jegySu ì| ouñka ieu weianeiafgdaia j¾.hla u ñksia fi!LHhg wys;lr fkd jk nj úoHd{hka fidhdf.k we;' fuhg úoHd;aul fya;=j fï msgqfõ we;s fjk;a ,smshl olajd we;'
úisjeks ishjfia § wka;rdodhl ~ks,a yd ÿUqre~ weianeiafgdaia wdrlaIdjlska f;dr j ksIamdokfha § mq¿,a f,i Ndú; lsÍug;a" weianeiafgdaia fl¢ wdYajdi lsÍu u.ska úúO fi!LH .egÆ we;s jk njg úYajdi lsÍug;a ,la j we;s w;r" fï weianeiafgdaia j¾. f,dj jgd rgj,a úYd, ixLHdjl ;ykug ,la ù we;' tfy;a ~iqÿ~ l%sfidghs,a weianeiafgdaia tlai;a ckmoh" lekvdj" reishdj" Ökh" n%iS,h we;=¿ rgj,a 140lg jeä m%udKhl Ndú; fõ'
jir ye;a;Ejlg wêl ld,hla ;dhs,ka;h ~iqÿ~ l%fidghs,a weianeiafgdaia Ndú; l<;a ta ms<sno kej; i,ld ne,Sug Tjqka woyia lf<a weianeiafgdaia ms<snoj ks;r isÿ jk idlÉPdj, m%;sM,hla jYfhks' ishÆ úoHd;aul idOl i,ld ne¨ ;dhs,ka; n,OdÍka ;yjqre lf<a iqrlaIs; l%shdud¾. wkq.ukh lsÍfuka ~iqÿ~ l%sfidghs,a weianeiafgdaia Ndú;h ñksia fi!LHhg ydkshla we;s fkd lrk njhs'
2007 jif¾ § f,dal fi!LH ixúOdkh ^WHO& f,dal fi!LH iuq¿fõ ^WHA& woyi wkqj hñka weianeiafgdaia md,khg mshjr f.k we;' fuys mrud¾:h weianeiafgdaia ksid yg.kakd úúO frda. f,dfjka ;=rka lsÍu jk w;r" úúO weianeiafgdaia j¾. Ndú;h ms<sno úúO mshjr .ekSfuka meyeÈ,s jkafka we;eï weianeiafgdaia j¾. wys;lr fkd jk nj;a tu ksid tu wys;lr fkd jk weianeiafgdaia ;ykï lsÍu úiÿula fkd jk nj;a h'
cd;Hka;r lïlre ixúOdkh ^ILO& úiska 2010 § mj;ajk ,o iïfï,kfha § ishÆ weianeiafgdaia j¾. ;ykug ,la lsÍug fhdackdjla bÈßm;a úh' tfy;a 1986 § ILO úiska wdrlaIs; weianeiafgdaia Ndú;h ms<sno 162 iïuq;sh Wmfhda.S lr.ekSfuka rgj,a fndfyduhla md,khlska hq;= j ~iqÿ~ l%sfidghs,a weianeiagia Ndú; lsÍug wjir ,nd §u ;=<ska u l%sfidghs,a weianeiafgdaia iqÿiq nj ikd: lrhs'
2015 ðkSjd kqjr meje;s frdg¾vï iuq¿fõ § o l%sfidghs,a weianeiafgdaia Ndú;h ms<sno ;SrK /ila .kakd ,§' mQ¾j wkqoekqulska f;dr j l%sfidghs,a weianeiafgdaia m%jdykh l< yels nj h<s ;yjqre lsÍu ñka úfYaIs; fõ'
by; ioyka mßÈ wka;¾cd;sl ms<sld m¾fhaIK iïfï,kh ^International Association for Cancer Research& ~iqÿ~ l%sfidghs,a weianeiafgdaia Ndú;h ~Wmo%j iys;~ nj ioyka lr we;s kuq;a wk;=re we.hSula wkjYH nj m%ldY lr we;' Yajik wdndO ms<sno wefußlka ßúhqõ yd ld¾ñl ffjoH Ydia;%h ms<sno n%s;dkH ix.%yh hk m%ldYk úiska lrk ,o wOHhk lsysmhla u.ska tlai;a ckmofha yd tlai;a rdcOdksfha l%sfidghs,a weianeiafgdaia l¾udka;Yd,dj, wka;rdodhl ;;a;ajhla fkdue;s nj wkdjrKh lr we;'
foaYSh jYfhka i,ld n,k úg mdßfNda.slfhda ~iqÿ~ l%sfidghs,a iq¿ jYfhka wka;¾.; /,s isfuka;s ;yvq tys l,a mj;akd" myiq yd foaY.=Khg Tfrd;a;= §fï yelshdj ksid oYl .Kkdjla ;siafia Ndú; lr;s' foaYSh jYfhka ksIamdokh lrk ,o weianeiafgdaia ;yvq 70]la isfuka;s" 22]la c,h yd µhsn¾ 8]la jeks iq¿ m%udKhlska hqla; fõ' ~ks,a yd ÿUqre~ weianeiafgdaia lsisÿ ksIamdokhla ioyd foaYSh l¾udka;hl Ndú; fkd flfrhs' ;j o iqÿ~ l%sfidghs,a Ndú;fhka frda.S jQjka ms<sno f,aLk.; idOl wog;a lsisjla fkdue;'
ishÆ weianeiafgdaia j¾. yd ksIamdok ioyd ;ykula mekùug j¾;udk n,OdÍka woyia lr we;;a Y%S ,xldfõ ishÆ u l%sfidghs,a *hsn¾ isfuka;s ;yvq ksIamdolhka b;d iqrlaIs; ksIamdok l%shdj,shla iy m%jdykh" iú lsÍu yd Ndú;h" ksIamdokfha § wmo%jH m%;spl%SlrK fukau mÆÿ jQ ksIamdÈ; kej; m%;spl%SlrKh lsÍu o mßir ydkshlska f;dr j Wmßu M,odhs;djlska l%shd;aul lr we;' tfia u l%sfidghs,a *hsn¾ Ndú;h yd thg wod< fi!LH .egÆ we;s úh yels mßirhla l¾udka; Yd,djka ;=< fkdue;s nj tu wdh;k ,nd we;s c;Hka;r ;;a;aj iy;slhka u.ska ms<sìUq fõ'
by< >k;ajfhka hq;= isfuka;s ksIamdok ioyd wo Ndú; jk l%sfidghs,a weianeiafgdaiaj, we;s fi!LH n,mEï f;areï.ekSu
fï Lksc o%jH ms<snoj úI úoHdj mjikafka l=ula o@
uE; ld,Sk úIúoHd;aul wOHhk fmkajd fokafka"
¥ l%sfidghs,a weianeiafgdaiaj, b;d flá wdhq ld,hla we;s nj'
¥ fndfyda l,la wdYajdi lsÍu uÛska lsis u frda.ldrl ,laIKhla u;= fkd jk nj' ^WHO&
¥ ta wkqj l%sfidghs,a weianeiafgdaia fmkye,a, ;=< fyda ma¨rd l=yrh ;=< fyda frda.ldrl ,laIK u;= fkd lrhs'
¥ tmuKla fkd j l%sfidghs,a ;ka;= fmky,af,ka YS>%fhka bj;a jk w;r ma¨rd mDIaGh u; fyda ma¨rd l=yrh ;=< fyda olakg fkd ,efí'
¥ tfy;a weï*sfnda,a ;ka;= fmky,a,g we;=¿ jQ miq Èk 5la ;=< bÈuqula we;s lrk w;r ;=jd, o olakg ,efí'
¥ tu ;ka;=j,g ksrdjrKh ùfuka Èk 5lg miqj ;j;a Èk 28la .; ùfuka miq wka;rd,hSh ;ka;=u;dj ^Interstitial Fibrosis& fmkye,a, ;=< olakg yels fõ'
¥ tu weï*sfnda,a ;ka;= fmkye,a, ;=<ska bj;a fkd jk nj fmkS f.dia we;af;a úoHd;aul mÍlaIK ioyd fhdod.kakd óhka ;=< tu ;ka;= È.=ld,Skj mj;sk nj ksÍlaIKh lsÍu uÛska h'
¥ tu ;ka;=j,g ksrdjrKh ùfuka Èk 5lg miq i;s folla ;=< weï*sfnda,a ;ka;= •ma¨rd mDIaGh isÿre lrñka we;=¿ ùu olakg yels úh'
tfuka u fmkye,a, bÈóug ,la l< w;r ma¨rdfõ ;ka;=u;dj we;s lf<a h'
fjk;a úl,am ksIamdok wjYH o@
¥ c.;a fi!LH ixúOdkh u.ska l%sfidghs,a weianeiafgdaia ioyd úl,am hk uefhka ixúOdkh l< jevuq¿jl jd¾;djla u.ska mejfikafka tfia úl,am ksIamdok we.hSula ioyd úoHd;aul fya;= fkdue;s njhs'
¥ ;j o fjk;a ;ka;= ms<sno we;s iSñ; o;a; fmkajkafka l%sfidghs,aj,g jvd tjeks ;ka;= ie,ls,a,g ,la úh hq;= njhs'
ks.uk
uE;ld,Skj m%ldYhg m;a l< úoHd;aul idlaIs fmkajd fok •
¥ uq,a ^original& wOHhk
¥ jix.; frda. m¾fhaIK
¥ Yajik úIúoHd wOHhk
;<ska l%sfidghs,a" weï*sfnda,a weianeiafgdaiaj,g jvd iqrlaIs; nj fmkajd fohs'
¥ kshñ; md,s; ;;a;ajhka hgf;a l%sfidghs,a kQ;k iudcfha Ndú; jk wê >k;ajfhka hq;= iajrEmfhka Ndú;h
fmkye,s ms<sld fyda fufidf;,s´ud ;;a;ajhla fiajlhka ;=< fyda uyckhd ;=< fyda we;s fkd lrhs'
jy, fiú,s ;yvq iqrlaIs;hs lSug fya;=
l%sfidghs,a *hsn¾ fhdod ;ekQ jy< fiú,s lsÍfï ;yvq ñ,s,Sgrhg .a?ï 1la jeks wêl >k;ajhlska hqla; h' fïúfha ixhq;sh fufia h'
¥ isfuka;s 70]
¥ *hsn¾ 7]
¥ c,h 23]
*hsn¾ fhdod.kq ,nkafka ;yvqfõ wNHka;r ieleiau i|yd muKs' ^fldkal%SÜ oeófï § lïì fhdok wdldrhg&'
tneúka ieu úg u *hsn¾ isfuka;s iu. oeä j iïnkaO ù mj;sk w;r tajd mßirhg ksrdjrKh ùula lsis úgl;a isÿ fkd fõ'
uOHu mßir wêldßh iy WHO wdh;kh úiska ksIamdokd.dr ;=< jd;fha mj;sk ksoyia *hsn¾ m%udKh >k fikaáógrhg tla ;ka;=jla f,i ks¾foaY lr ;sfí' ksIamdokd.dr ;=< *hsn¾ m%udKh t;rï wvq kï Tfí ksji ;=< ksoyia jk *hsn¾ m%udKh fkd i,ld yeßh yels h'
l%sfidghs,a fl¢;s iy ñ:Hd úYajdi
weianeiafgdaia m%Odk ldKav fol YÍrhg tl yd iudkj fkd n,mdkafka tajdfha wKql uÜgfï jHqyuh fjkialï ksid h'
i¾fmkaghska ke; fyd;a iqÿ$l%sfidghs,a ldKavfha iqúfYaIS .=Kh jkafka wKqfõ mj;sk Mg ldKavh ieu úg u wKqfõ neyerg ksrdjrKh ù mej;Suhs'
tfy;a weï*sfnda,a ldKavfha Mg ldKavh mj;skafka wNHka;rh foig fhduq ù h'
iqÿ weianeiafgdaia ^l%sfidghs,a& YÍrhg we;=¿ jQ ú.i u foay ;r," ndysrhg fhduq ù we;s Mg ldKav iu. l%shd lr wKql jHqyh b;d iq¿ ld,hl § ne|jeàug ,la lr foayfhka bj;a lrhs'
tfy;a weï*sfnda,a ldKavh odu wdldrhka mej;Su yd Mg wKqj wNHka;rhg fhduq ù mej;Su fya;=fjka thg foay ;r, yd iïnkaO ùfï yelshdj ke;' tneúka fïjd foayfha ;ekam;a ù ydks isÿ lsÍfï wjodkula we;s l< yels h' 1970 oYlfha isg fïjd ;ykï lr we;af;a tneúks'
by; i|yka mßÈ l%sfidghs,a uÛska YÍrhg ydkslr ;;a;ajhla we;s ùu b;d u úr, nj wka;¾cd;sl m¾fhaIK m;%sld u.ska ;yjqre lr we;'
udrhdf.a Selfy tl
fiañKs í,â ßfmdaÜ tl fjkqjg ù,a t,hsukaÜ ßfmdaÜ tl fvdlag¾g §,d
ffjoHjrfhl= yuqùug f.dia í,â ßfmdaÜ tl fjkqjg ù,a t,hsukaÜ ßfmdaÜ tl ÿkakq rx.k Ys,amsKshla ms<sn|j jd¾;d jkjd'
fï wdrxÑh ,enqfKa fjk;a rglska fkdfjhs",xldfjkauhs'
fï wlr;eínhg uqyqK § we;af;a fiañKs boaou,af.dv'
mjqf,a ffjoHjrhd yuqùug .sh wjia:djl§ í,â ßfmdaÜ tlla wrf.k tkak lsh,d wehg Wmfoia ,eî ;sfnkjd'
í,â ßfmdaÜ tl;a tlal kej;;a ffjoHjrhd yuqùug .sh fiañKs í,â ßfmdaÜ tl b,a,mq wjia:dfõ l,n,hg §,d ;sfhkafka ù,a t,hsukaÜ ßfmdaÜ tl'
b;ska ug ,eÊc;a ys;=Kd' fvdlag¾ yhsfhka yskd jqKd'
lsh,d fiañKs lshkjd'
j,dk ¥IK u¾Ok ks,OdÍka ks,s .Ksldjka fofofkl= w,a,d .kakd whqre
reishdkqjka whsia ;Ügqu; ieÛj ;snQ msgilaj, hdkdjla fidhd .;a;do@
fï Èkj, wka;¾cd,h mqrd me;sr hk jd¾;d lsysmshlg wkqj" reishdkq wekagd¾ála .fõIK lKavdhula" wekagd¾áldjg lvdjegqkq msgilaj, hdkdjla fidhdf.k ;sfnkjd' bka tla fjí wvúhl m, fldg ;snQ PdhdrEm folla fuys bÈßm;a fldg ;sfnkjd'
wekagd¾laáldj" msgilaj,hskaf.a ;smafmd,la njg jd¾;d m,jkafka 1940 .Kkaj, isghs' 1945§ fojk f,dal hqoaOfha wjidkh;a iu. c¾udkq kÜiskaf.a kdhl;ajh wekagd¾áldfõ Tjqka úiska ;kd ;snQ ryis.; l|jqre j,g miqneiai njg jd¾;d úYd, jYfhka m,jkakg jqkd' c¾uksfha isg ol=Kq weußldj n,d ryiska msg;aj .sh c¾udkq iíueÍu lsysmhla ms,sn|j jd¾;d ,enqKq w;r bka U)977 yd U)530 hk fla;j,ska ye¢kajqkq" hQ)fndaÜ udÈ,sfha iíueÍk ms,sn|j jeäfhka l;dny jqkd'
ysÜ,¾ yd Tyqf.a ,Ûu kÜis wkq.dñlfhaka c¾uksfha hg;aùu;a iu.u iíueÍk u.ska wekagd¾laáldjg .sh njg jd;d wog;a mj;skjd' c¾uksfha hg;aùu;a iu. n¾,skfha nxlrhl§ ysÜ,¾ Èúkid .;a njg
m,jk jd;d i;H nj;a" ysÜ,¾f.a rejg iudk rejla we;s mqoa.,hska lsysmfofkl=u ysÜ,¾f.a fm!oa.,sl wdrlaYl n,ldfha isá nj;a ishÈú kidf.k ish kdhlhdg mek.kakg bka tla mqoa.,fhl= bÈßm;ajQ nj;a mejfikjd' n¾,skfha nxlrhl§ mefgdfr,a oud mqÆiaid oeuqjd hhs lshk isrej ysÜ,¾f.a fkdj fï mqoa.,hdf.a nj mejfikjd'
fuu jd¾;d tl, wfußldkq rchg úYd, n,mEula t,a, l, w;r fï ms,sn|j fidhdne,Su i|yd wfußldkq ckdêm;sjrhd ßh¾ woañrd,a ßp¾â n%hsâf.a m%Odk;ajfhka n,ldhla m;afldg wekagd¾áldjg msg;afldg yeßhd' fuu n,ldh hqO keõ 13lska" .=jkahdkd 33lska yd 4300l msßia n,hlska hq;=jqkd' ßh¾ woañrd,a n%hsâ yg ,eî ;snQ wK jQfha wekagd¾áldfõ kÜis uQ,ia:dkhla ;sfíkï th úkdYfldg tys ieÛj isák kÜiSka w;a wvx.=jg .ekSu fyda urdoeóuhs' 1946 foieïn¾ 12 wekagd¾áldjg ,Ûdjqkq woañrd,a n%hsâf.a kdõlsl n,ldhg is;d.; fkdyelsjQ i;=frl=g uqyqK fokakg jQ nj ryis.; jd¾;dj, oelafjkjd' n%hsâf.a kdúl hd;%d j,ska msg;aj .sh T;agQn,k hdkd" ;ukag y÷kd fkd.;a mshdir jia;+ka u.ska myrfok nj jd¾;dfldg isáhd' m%;s m%ydr t,a, l, n%hsâf.a kdúl n,ldhg msgilaj, hdkd j,ska oejeka; m%ydrhla t,a,jQ nj;a" fk!ld .Kkdjla úkdYù úYd, msßila ñh.sh nj;a jd;d jqkd'
wfußldkq rch jydu fuu fufyhqu rdcH ryia iq/lSfï mk;a hgf;a w;sYh ryis.; f,i j¾.SlrKh fldg thg iyNd.SjQ ish,a,kagu ish fufyhqu fyda w;aoelSï ms,sn|j lsisjla m%ldY lsÍu ;ykï l,d' kQ;k wfußldkq jd¾;d wkqj woañrd,a n%hsâ f.a fuï wekagd¾ála fufyhqu mqyqKq fufyhqula f,i j¾.SlrKh fldg ;sfnkjd'
ta wkqj wekagd¾áldj ld<dka;rhla ;siafiau msgialaj,hskaf.a ryia ;smafmd,la nj mejfik w;r" reishdkqjka yg yuqjQ we;af;a lvdjegqkq msgilaj, hdkhla njghs jd¾;d jkafka'
uyskao T¿fjka ysgj,d
ysgmq ckm;s uyskao rdcmlaI fhda.S jHdhdï lrk w;r;=re ,nd.;a PdhdrEmhla fï jk úg wka;¾cd,hg tlalr ;sfnkjd' tys oelafjkafka ,Kqjl wdOdrfhka ysi fmd<j foig;a ll=,a by<g;a fia isákakg ñka fmr Tn fkdÿgq bßhõjlska uyskao rdcmlaI uy;d isák whqrehs'
uyskao rdxmlaI uy;d Tyqf.a 70 jk Wmka Èkg miqod fhda.S jHdhdu lrk w;r;=r .=re kkao iuÛ isgh§ fuu PdhdrEmh leurdjg yiqlrf.k we;af;a kdu,a rdcmlaI úiskqhs'
ysgmq ckm;s;=ud ish YÍr fi!LH ukdj mj;ajdf.k hEug fhda.S jHdhdu isÿlsÍug l<l mgka isÿrf.k wd lghq;a;ls'
Èlalido jQ celaika weka;ksf.a fodakS kej; újdyùug wrd£
ñka jir mylg muK fmr 2010§ m%lg l,dlre celaika weka;ksf.a ÈhKsh udOùf.a
újdy W;aijh ms<sn| wm jd¾;d l<d'
m%lg l,dlre fyauisß ,shkf.af.a mq;= jQ ffjoH wdf,dal iu. weh iïnkaOhla f.dvk.df.k ;snqfka wef.a w; ms<siaiSug ,lajQ wjia:djl m%;sldr ,nd.kakg frday,a .;jQ fj,dfõ njgo
f;dr;=re m< jqKd'
flfia fj;;a hï hï ye,yemamSï j,ska miq tu újdyh ì|jeà ;sfnk w;r udOù ±ka fjk;a újdyhlg iQodkñka miqfjkjd'
miq.sh i;swka; mqj;am;lg weh ta .ek úia;r lr ;snqfka my; mßÈh'
udOù oeka wdfhu;a fmïj;shla¨@
fufyuhs' ug;a wdof¾ wjYHhs' ta jf.au uu;a wdof¾g wdofrhs' ug Ôúf;hs wdofrhs lshkafka folla fkfjhs tlla' ta ksid uu uf.a wdof¾ tlalu ;uhs uf.a ish¨ lghq;= ie,iqï lrkafka' b;ska jD;a;Shuh lghq;= mjd wms fokak tl;= fj,d ie,iqï lrf.k Ôúf;a biairyg hkjd'
fyg wksoaodu újdy fjkjo@
keye'ta;a ujqmshka kï fndfydu Wkkaÿfjka wmsj újdyhlg iQodkï lrkak f.dvla W;aidy lrkjd' yenehs ug kï tfyu yÈishla keye' fudlo l,n, fj,d yÈisfhka fohla lrf.k miq;eú,s fjkak leue;s keye'
w;S;fha jqKq je/§ï .eko ;ju;a ys;kafka@
Ôúf;a isÿjk ye,yemamSï ug ú;rla fkfjhs' ldg;a fmdÿhs' tlu foa mqxÑ ldf,a b|ka udj okakd msßi jeähs' b;ska uf.a Ôúf;a fjk mqxÑu foaj,a .ek mjd ie,ls,su;a fjk msßi jeähs' ta ksid wfma Ôú;j, fm!oa.,sl ldrKd jqK;a iuyre olskafka f,dl= foaj,a úÈhg' ldg;a m%Yak we;s fjkjd' ta fjk foaj,a iqnjd§j oel,d tajg id¾:lj uqyqK fokjd kï m%Yakhla keye b;ska' uu jqK;a uf.a Ôú;fha m%Yakj,g uqyqK ÿkakd'
udOù ys;k úÈhg Ôúf;a Tng je/ÿfKa fld;eko@
fjÉp foaj,a jqKd' uu leue;s keye ta .ek mYapd;a urK mÍlaIK mj;ajkak' ta foaj,a .ek fkdys;d uu biairyg hkjd' ljqre;a udj kj;a;kak W;aidy lrkafk;a keye' ug lsisu ;ryla ld tlalj;a keye' uu ldgj;a fjä ;shkafka kE' ta jf.au uu;a ldf.kaj;a fjä fkdld wdrlaIs;j biairyg hkakhs W;aidy lrkafka'
je/oaola l<;a fkdl<;a ckm%sh pß;j,g lg l;d yefokjd' udOùg;a újdyh ksid lgl;d yeÿKd@
uu ys;k úÈhg tfyu f,dl= lg l;djla ug yeÿfKa keye' iuyr úg Th lshkjd we;af;a fjÉp we;a; isÿùï fjkak mq¿jka' iuyre fndre foaj,a lshkjd ,shkjd fjkak;a mq¿jka' wka;¾cd,h yryd ´fku flfklag ´fku fohla .ek újD;j woyia olajkak mq¿jka' ta ksid uu ys;kafka keye lgl;d .ek f,dl=jg ys;kak ´ks lsh,d' ug wod< ke;s uu fkdlrmq je/È .ek uu ys;kafka keye' ld tlalj;a ;ryla we;s lr.kafka;a keye' ug tfyu foaj,a lshk wh bkakjd kï uu thd,g wkqlïmd lrkjd'
l,dldßkshla jf.au udOù jHdmdßldjla¨@
jHdmdrhla lsõjg uu lrkafka W;aij ixúOdkh lrk tl' ta;a tal tfyu jHdmdßl me;af;ka ys;,d lrk fohla fkfjhs' uu wOHdmkh ,nkafka;a ixpdrl jHdmdrh ms<sn|j' ta ksihs fï jf.a foalg fhduq jqfKa' tal we;a;gu yßu l,d;aul ks¾udKYS,S jevla'
idlÉPdj - wre‚ l¿myk
mqreI ,sx.fhka Ñ;% w¢k wmQre ñksfila fukak
Ñ;% Ys,amSka is;=jï ks¾udKh lsÍu i|yd úúOdldrfha udOH fukau mskai,a fjkqjg fjk;a o%jHo Ndú;d lrk wjia:d Tn óg fmr Tn oel we;s'
flfiafj;;a" 66 yeúßÈ ;su;s meÉ is;=jï we£u i|yd Ndú;d lrkafka YÍrdx.hls' ta ish ,sxf.akao%shs'
ish wmQre yelshdj m%o¾Ykh lsÍug Tyq úúO W;aij wjia:d j,g iyNd.s fjñka is;=jï ks¾udKh lr w;r Tyq jrlg úkdä 15;a 20;a w;r ld,hla Ñ;%lrKfha ksr; fjhs'
tjeks tla wjia:djl§ Tyq idudkHfhka Ñ;% 20 isg 70 olajd m%udKhla ks¾udKh lrhs'
2004 jif¾ isg fï olajd Tyq ks¾udKh lr we;s Ñ;% ixLHdj 10"000lg wêl njo jd¾;dfõ'
Tiag%ේ,shdfõ fjfik ;su;s" trg ck;dj w;f¾ ckm%sh;ajhg m;aj we;af;a ‘m%sldfida‘ f,ihs'
m%isoaêfha ksrej;ska is;=jï we£u ms<sn|j ish w;aoelSï fy<s lrñka Tyq mjikafka uq,§ tf,i Ñ;% we£u ,eÊcdiy.; jqjo fï jkúg th b;d iudkH fohla njg m;aj we;s njhs'
ish ks¾udKhka i|yd wjYH lekajihka fukau idhïo Tyq úiska ks¾udKh lr .kakd njo ;su;s mjihs'